INIÚCHADH MAIDIR LE ENEMY: An Iaráin agus ceannaireacht nua an Taliban san Afganastáin

Albanian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban sqArabic irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban arArmenian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban hyBelarusian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban beBengali irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban bnBosnian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban bsBulgarian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban bgChinese (Simplified) irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban zh CNChinese (Traditional) irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban zh TWCroatian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban hrCzech irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban csDanish irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban daDutch irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban nlEnglish irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban enEstonian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban etFinnish irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban fiFrench irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban frGeorgian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban kaGerman irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban deGreek irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban elHebrew irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban iwHungarian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban huIcelandic irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban isIrish irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban gaItalian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban itJapanese irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban jaKorean irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban koLatvian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban lvLithuanian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban ltMacedonian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban mkMalay irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban msNorwegian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban noPashto irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban psPersian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban faPolish irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban plPortuguese irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban ptRomanian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban roRussian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban ruSerbian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban srSlovak irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban skSlovenian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban slSpanish irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban esSwedish irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban svTurkish irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban trUkrainian irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban ukWelsh irán ELLENSÉGBŐL JÓSZOMSZÉD: Irán és az új tálib vezetés Afganisztánban cy

Am léitheoireachta: 7 nóiméad

Dé Máirt, 2021 Lúnasa, 24, ar iarratas ón Taliban, d’athchromaigh an Iaráin soláthairtí breosla chun na hAfganastáine, a cuireadh ar fionraí sa staid reatha chaotic. Shah Mahmoud Quresi chun an staid reatha san Afganastáin a phlé, agus tacú le seisear comharsana na hAfganastáine a shealbhú comhchruinniú aireachta eachtrach go luath.



Na hAfganaigh agus an Iaráin

Tá sé tagtha ar bhealach fada go dtí gur thosaigh Poblacht Ioslamach na hIaráine ag caitheamh gluaiseacht na Taliban chomh praiticiúil. Tá sean-cheangail ag an Iaráin leis an Afganastáin, i bhfad níos sine ná mar a cheapaimid. Is í Afganastáin an lae inniu an rud a thugtar air. Bhí sé i gcónaí mar chuid de dhomhan Persophonic inar rocadh ceann de chliabháin na teanga Peirsise agus áit a raibh figiúirí ársa, meánaoiseacha tábhachtacha i stair na hIaráine ina gcónaí, agus áit a labhraítear go leor teangacha beaga ón Iaráin anois, ach a bhaineann le teaghlach teanga na hIaráine.

Creidtear go raibh cónaí ar Zarathustra, fáidh Zoroastrianism, san Afganastáin anois. Timpeall 1000, ach ó chríoch na hAfganastáine (limistéar Balkh), tháinig Rumi, an file Sufi Peirsis is mó, sa 13ú haois freisin. Teorannaíonn Iaráin an lae inniu (an Pheirs roimhe seo) an Afganastáin soir ar feadh beagnach 950 ciliméadar, ach níor sainíodh an teorainn san fhoirm seo go beacht go dtí na 1930idí. Is suíomhanna tábhachtacha iad ceantair a bhaineann leis an Afganastáin inniu, mar Herat agus limistéar Balkh, i stair, i gcultúr agus i litríocht na Peirse-na hIaráine. Agus níor tháinig Herat ná a phurláin mar chuid den Afganastáin go dtí 1885, nuair a bhí sé an-deacair ag Persia, a raibh úinéireacht aici ar Herat le fada, é seo a admháil. Níl sé neamhchoitianta inniu go n-úsáidtear an téarma ‘Herat agus Afganastáin’ i bpreas na hIaráine chun tagairt a dhéanamh do chomharsa an oirthir, agus é ag tagairt gan aon amhras do spéis bríomhar na hIaráine i Herat.

Ina theannta sin, labhraíonn thart ar leath de dhaonra na hAfganastáine (thart ar 38 milliún duine) leagan Peirsis de theanga an stáit san Iaráin (sáraítear an íogaireacht pholaitiúil má ghlaonn údar na línte reatha canúint Pheirsis nó teanga neamhspleách ar Dari nó Táidsícis, mar sin is fearr 'athraitheach' neodrach.). Is cainteoirí dúchais iad Heratians, Tajiks, Kabulians, Hazaras de leagan Peirsis, ach labhraíonn go leor eile í mar dhara teanga, agus mar sin ní comhtharlú ar bith é go bhfuil Dari (Kabul Persian) anois ar cheann de theangacha oifigiúla na hAfganastáine taobh le taobh Paistis.

In ainneoin na snáitheanna dlúth stairiúla, teanga, cultúrtha, níl an caidreamh reatha idir muintir na hIaráine agus na hAfganastáine an-mhaith.

Is féidir na frithchuimilt a rianú siar ar chúiseanna éagsúla: ar thaobh amháin, tá beagnach trí mhilliún dídeanaí Afganach ina gcónaí san Iaráin a theith chun na hIaráine tar éis 1979, tar éis ráig an chogaidh Shóivéadaigh-Afganastáin. Afghans bochta tuaithe a bhí sa chuid is mó de na maiseanna seo a tháinig ó bhochtaineacht dhomhain go dtí an Iaráin nuachóirithe. Tar éis titim na shah, ba dheacair comhtháthú na maiseanna Afganacha a bhí ag teacht chun cinn in oirthear na hIaráine, a bhí ag dul i ngleic le crá an chogaidh san Iaráic-san Iaráin, agus tá Afganaigh na hIaráine go dtí an lá atá inniu ann ghettoized, maiseanna díothacha den chuid is mó ar an imeall. de shochaí na hIaráine. I Shiite na hIaráine, caitheann tromlach na hAfganastáine Iaránacha Sunni a saol laethúil i Tehran, Yazd, Mashad ó phoist ócáideacha nó neamhdhleathacha agus níl aon dóchas acu meánchaighdeán maireachtála a bhaint amach san Iaráin. Ach ina ainneoin sin, mothaíonn sé níos sláine san Iaráin maidir le slándáil choirp agus ábhartha níos mó ná mar atá faoin tuath san Afganastáin, atá anois ina spallaí le beagnach daichead bliain, le todhchaí éiginnte.






Mar sin fanann Afghans san Iaráin, áit a bhfuil a dtríú glúin á breith go mall. Ag an am céanna, caitheann an Iaráin go leor ar oiliúint a chur ar Afghans na hIaráine, bhunaigh sí an iliomad scoileanna dóibh, agus is féidir leo staidéar a dhéanamh san Iaráin saor in aisce go dtí céim ardscoile, cé nach féidir leo pas ón Iaráin a fháil. Ag an am céanna, ní féidir a rá go bhfuil teannas agus steiréitíopaí ann idir sochaí thromlach na hIaráine agus Afganaigh na hIaráine a mbíonn meas orthu uaireanta. (Suíomh beagán níos fearr ná meán Afganastáin na hIaráine is ea an mionlach XNUMX-Shiite Ioslamach Hazara san Afganastáin, ar de shliocht na Mongólach iad agus a labhraíonn Peirsis. Féachann siad ar an Iaráin mar chineál dúchais, agus tacaíonn an Iaráin go láidir le Hazaras den chreideamh céanna. )


An Taliban agus an Iaráin

Tá imirce na hAfganastáine fós ar siúl ón Afganastáin go dtí an Iaráin, beag beann ar aistarraingt na S.A., cosúil leis an daichead bliain atá caite, níos measa mar gheall ar neamhábaltacht na hIaráine teorainn na hAfganastáine a bhí an-fhada cheana féin a chosaint le trealamh faireachais míleata den scoth mar gheall ar smachtbhannaí. Tá an chuma ar ghrúpaí áirithe d’Afganaigh na hIaráine a bheith ag troid in aghaidh amhais sa tSiria ó 2012, áit a bhfuil dhá reisimint de Afganaigh na hIaráine curtha ar bun ag an Iaráin ar féidir leo pas ón Iaráin a fháil mar mhalairt ar thréimhse seirbhíse míleata.

Cuireann an tsaincheist codlaidín ualach mór ar chaidreamh idir an Iaráin agus an Afganastáin, leis an Afganastáin ag táirgeadh ochtó faoin gcéad de tháirgeadh codlaidín an domhain agus ceann de na foinsí ioncaim is tábhachtaí, mura bhfuil na cinn is tábhachtaí, do dhaonra na hAfganastáine faoin gcogadh . Is ceann scríbe agus tír idirthurais í comharsa thiar na hIaráine le haghaidh táirgeadh codlaidín na hAfganastáine, a smuigleáiltear trí bharúin drugaí áitiúla i dteorainn uisceach na hIaráine-na hAfganastáine-Pacastáine, a bhíonn deacair a rialú uaireanta, nach ngéilleann uaireanta do na fórsaí armtha más mian leo. Seachas sin, téann siad i muinín modh breabaireachta dea-chruthaithe. Ar ndóigh, ní hé an Iaráin an t-aon bhealach amach as druga na hAfganastáine, tá bealaí eile ann (Lár na hÁise, an Phacastáin). Méadaítear an caidreamh idir an dá thír níos mó toisc go bhfuil an dá cheann ag fulaingt ó ghanntanas uisce le blianta beaga anuas, agus tá teannas polaitiúil mar thoradh air seo idir an dá stát maidir le dáileadh uisce Abhainn Helmand le cúpla bliain. Chomhaontaigh an dá thír maidir le dáileadh uisce Helmand siar sna 1970idí, ach mar gheall ar sholáthairtí fionnuisce a bhí ag laghdú go radacach, déanann an dá thaobh coincheap an dáilte uisce a léirmhíniú ar bhealach difriúil.

Ina theannta sin, fuarthas roinnt rudaí dearfacha sa chaidreamh idir an dá stát. Is foinse an-tábhachtach airgeadais í an Afganastáin, mar shampla, don Iaráin, a bhí in ann airgeadra na hIaráine a íoc go dtí le déanaí as bia saor ón Iaráin, as táirgí breosla agus as táirgí éadroma tionsclaíocha. Anseo, chiallaigh soláthairtí breosla na hIaráine go háirithe go leor don Afganastáin, a cheannaigh saoránaigh na hAfganastáine ar phraghas réasúnta saor.






Maidir le gluaiseacht Taliban agus an dearcadh atá aici ar an Iaráin, tá pobal na hIaráine go leor ag cur as dóibh.

Tá na cúiseanna leis seo le fáil i mí Lúnasa 1998, an chéad riail Taliban, nuair a rinne Taliban taidhleoirí ón Iaráin agus oibrithe preasa i Sariff, Mazar, tuaisceart na hAfganastáine. Ina dhiaidh sin bhí beagnach cogadh na hIaráine-na hAfganastáine, agus chuir an Taliban le ceangail radacacha Ioslamacha Sunni, na hAraibe Sádaí agus al-Qaeda fuilteacha ar stáitse roimh 2001 i measc mionlach Hazara le tacaíocht ón Iaráin san Afganastáin, rud a chuir tuilleadh nach dtaitníonn an Iaráin leis.

Ina theannta sin, spreag antoisceachas Taliban drochíde fhorleathan i measc dhaonra na hIaráine, a bhfuil cónaí orthu i ndálaí i bhfad níos forbartha agus níos nua-aimseartha ná an Afganastáin.

Roimh 2001, thacaigh an Iaráin go hoscailte leis an rud mar a thugtar air Bhí caidreamh maith ag Comhghuaillíocht an Tuaiscirt, a bhí mar an fhoirmiú míleata-polaitiúil frith-Taliban is tábhachtaí, agus Ahmad Sah Masud, ‘leon Ghleann Panshir’, a bhí faoi fheallmharú ag al-Qaeda i 2001, le Qasem Solemman agus Garda Réabhlóideach na hIaráine . Ar na cúiseanna seo go léir, níor chuir an Iaráin, chun í a chur go héadrom, i gcoinne ionsaí an Iarthair 2001 ar an Afganastáin faoi cheannas Taliban, agus chuir sí tacaíocht shuntasach lóistíochta ar fáil d’fhórsaí na SA ag tús an chogaidh. Ba é a leasanna polaitiúla ba chúis leis seo, toisc go raibh beartas soiléir agus aonchiallach in aghaidh na hIaráine ag an Taliban roimh 2001, agus mar sin bhí a dtreascairt ar mhaithe leis an Iaráin, a bhí in ann a seasamh san Afganastáin a neartú.







Na Meiriceánaigh agus an Iaráin

Le fiche bliain anuas, ansin, tá rudaí ag éirí níos nuálaí. D’éirigh leis an Taliban téarnamh san Afganastáin ó rinne siad a gcéad chosaint, agus níor neartaíodh innéacs muiníne an chaidrimh idir SAM agus an Iaráin atá fós bocht den chuid is mó nó ar a laghad nach bhfuil ró-rosach le láithreacht láidir míleata na SA i gcomharsanacht na hAfganastáine ó 2001 ar feadh fiche. bliana. Rinne sé seo go léir athmheasúnú ar íomhá an Taliban, a raibh fuath aige don Iaráin roimhe seo, go mall san Iaráin. D’éirigh le ceannaireacht pholaitiúil-mhíleata na hIaráine a bheith an-phragmatach i réimse na gComhghuaillithe i gcónaí, agus d’éirigh léi cara maith a chruthú ó namhaid má éilíonn a leasanna é. Seo freisin cinniúint an Taliban ó thaobh na hIaráine de.

Le blianta beaga anuas, bhí roinnt ráflaí neamhdhearbhaithe ann nach bhfuair ceannaire aonair den Taliban frith-Shiite a bhí radacach ar dtús airm nó cosaint ón Iaráin, nó gur tharraing sé é féin isteach i Shiite ar feadh tréimhse níos faide nó níos giorra, agus tá sé indéanta le fada an lá. cumarsáid leis an Iaráin agus idir ghrúpaí éagsúla Taliban. Faoi ‘namhaid mo namhaid is é prionsabal mo chara’, ba é an Iaráin agus meon frith-SAM an Taliban an t-ardán straitéiseach don chomhar, agus chuir na páirtithe a gcuid drochchaidrimh roimh 2001 den chuid is mó.

Ina fhianaise seo go léir, is beag iontas é gur thug toscaireacht ard-Taliban cuairt ar Tehran i mí Iúil i mbliana, agus níor dhún an Iaráin a hambasáid i Kabul ach tar éis ionradh an Taliban i mí Lúnasa 2021 (cé gur dhún sí cuid dá ceantar tuaithe. consalachtaí). Tar éis cúpla lá, d’athchromaigh an Iaráin soláthairtí breosla chuig an Afganastáin agus (den chuid is mó) saighdiúirí agus gardaí teorann a bhí ag teitheadh ​​ón Afganastáin (cé gur thosaigh siad ag tógáil campaí teorann nua de réir cosúlachta mar gheall ar an tonn ionchasach dídeanaithe sibhialta). Mhol imams mionlaigh Sunni na hIaráine bua an Taliban ina gcuid paidreacha Dé hAoine. Agus ar bhealach éigin bhí cuimhní cinn ag preas na hIaráine ar choireanna an Taliban san am atá thart, agus tá dearcadh polaitiúil pragmatach atá ag teacht chun cinn ar thaobh na hIaráine maidir le todhchaí na hAfganastáine nach bhfuil soiléir fós. Mar chúiteamh, geallfaidh an Taliban freisin nach mbeidh gruaig Hazaras agus Shiites eile san Afganastáin ag curl, agus nach bhfillfidh siad roimh 2001.

Faoi láthair is iad an Afganastáin agus an Iaráin an dá thír a rialaíonn mionlach frith-SAM sa réigiún, agus rinne Uachtarán na hIaráine Ebrahim Raisi agus príomhcheannaire reiligiúnach na hIaráine Ali Khamenei grinnscrúdú ar fhreagracht na SA san Afganastáin as an tarraingt siar reatha. Ach lig dúinn a bheith cúramach faoin todhchaí. I gcás na hIaráine agus mionlach na hIaráine, is féidir linn labhairt ar leibhéal ard pragmatachais, áit a socraíonn leasanna an chórais na céimeanna reatha agus rogha chomhghuaillithe an ama. Feicfimid cad a thiocfaidh sna míonna beaga amach romhainn.


Cláraigh don nuachtlitir laethúil!


CEANN MÓR ÉIRE: An Iaráin agus ceannaireacht nua an Taliban san Afganastáin


  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  





Lean muid ar Facebook!